ЕУ ја укинува целосната забрана за бензинци и дизели во 2035

Две години по усвојувањето на политичкиот и регулаторен пакет кој требаше да ја означи 2035 година како крај на продажбата на нови автомобили со мотори со внатрешно согорување, Европската Унија прави драматичен пресврт. Наместо целосна забрана, Брисел сега најавува пофлексибилен пристап кој ќе им овозможи на моторите со внатрешно согорување да продолжат да постојат, но само доколку користат горива со ниски или речиси нулти емисии.

Промената на политиката доаѓа под силен индустриски и политички притисок

Промената на курсот не е случајна. ЕУ со месеци се соочува со предупредувања од автомобилските компании за падот на побарувачката за електрични возила, растечките трошоци за производство и стравувањата од масовно губење работни места.

Во интервју за германскиот Handelsblatt, комесарот за одржлив транспорт и туризам, Апостолос Цицикостас, потврди дека моторите со внатрешно согорување „ќе имаат иднина во Европа“, но под услов да работат исклучиво на е-горива и биогорива со ниска емисија.

Според извештаите, клучно влијание имало писмото од германскиот канцелар Фридрих Мерц до Урсула фон дер Лајен, во кое тој бара „реалистичен и економски одржлив“ пристап во енергетската транзиција. Пораката добила изненадувачки позитивен прием во Европската комисија, што ја отвори вратата за ревизија на постојниот план.

Што значи ова за иднината на моторите со внатрешно согорување?

Новиот европски став подразбира дека моторите со внатрешно согорување ќе продолжат да се произведуваат и по 2035 година, но ќе мора да користат горива како:

• синтетички е-горива, произведени со електрична енергија од обновливи извори

• биогорива како HVO100, кои го намалуваат јаглеродниот отпечаток до 90%

Овие технологии веќе добиваат сѐ поголем замав. Во Чиле, Porsche произведува сопствени е-горива преку процес кој комбинира вода, CO₂ и енергија од ветер, создавајќи гориво со речиси нулта емисија. HVO100 веќе се користи во неколку модели на BMW и Audi, покажувајќи дека пазарот постепено се подготвува за новата транзиција.

Тржиштето на електрични возила ја менува динамиката

И покрај првичните очекувања за масовен и брз премин кон електрични возила, продажбата на EV модели во Европа во последната година забележа побавен раст.

Електричните автомобили имаат удел од 18,3% во европската продажба, а најпопуларни остануваат хибридите со 34,7%. Plug-in хибридите, со 9,4%, за прв пат ги надминаа дизелашите – историски момент што го потврдува падот на традиционалните дизели.

Автоиндустријата генерално ја поздравува ревизијата на планот. Германските и американските производители сметаат дека пофлексибилниот пристап ќе обезбеди стабилност, продолжена конкурентност и заштита на работните места. Од друга страна, Volvo и Polestar, под капата на Geely, се меѓу ретките кои бараат задржување на строгата забрана во 2035 година.

Кога ќе биде претставен новиот пакет мерки?

Европската Унија требаше да ги претстави изменетите регулативи на 10 декември, но расправата е одложена кон крајот на месецот. Очекувањата се дека конечната верзија ќе вклучи повеќе технолошки опции, наместо единствен фокус на електрификацијата.

Овој пресврт покажува дека транзицијата кон климатски неутрален транспорт ќе биде комплексна и постепена, со баланс помеѓу иновациите, индустриската реалност и заштитата на работните места. А моторите со внатрешно согорување, барем во видоизменета форма, очигледно нема да исчезнат толку брзо.