Забраната за автомобили со согорување во ЕУ од 2035 под притисок

Европската унија се соочува со сè посериозен отпор околу планот од 2035 година целосно да ја забрани продажбата на нови автомобили со мотори со внатрешно согорување. Иако одлуката беше донесена уште во 2023 година со заострување на емисионите норми до ниво што фактички дозволува само возила со нулта емисија, шест земји-членки сега бараат корекција на курсот.

Шест европски лидери бараат промена на правилата

Италијанската премиерка Џорџа Мелони, заедно со лидерите на Полска, Словачка, Унгарија, Чешка и Бугарија, испратија официјално писмо до претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен. Во него тие повикуваат на олеснување на правилата за 2035 година и дозволување на plug-in хибриди, возила со продолжен опсег и автомобили на водород да останат на пазарот и по оваа клучна година.

Нивниот аргумент е јасен – целосното преминување на електрични возила, без простор за други технологии, може да има сериозни економски последици за европската автомобилска индустрија.

Слабата побарувачка за ЕВ и притисокот од Кина

Европските производители се наоѓаат во, како што ја опишуваат лидерите, „совршена бура“. Побарувачката за електрични возила расте побавно од очекуваното, трошоците за енергија и работна сила се високи, а конкуренцијата од кинеските производители станува сè поагресивна. На сето ова се надоврзуваат и можните трговски тензии со САД и нови тарифи, што дополнително ја усложнува сликата.

Според нив, наглото укинување на сите опции со мотори со внатрешно согорување ризикува да ја претвори Европа во „индустриска пустина“, со губење на работни места и инвестиции.

Предвремена ревизија на планот за 2035 година

Иако ревизијата на емисионите правила беше првично планирана за 2026 година, Европската комисија ја забрза проверката и таа започна уште овој месец. Причината е токму побавното прифаќање на електричните возила на пазарот.

Автомобилските гиганти како Volkswagen, Stellantis и Renault внимателно ја следат ситуацијата, бидејќи во прашање се милијарди евра инвестиции и долгорочни стратегии за развој.

Технолошка неутралност наместо едно решение

Земјите кои бараат промена инсистираат на таканаречена „технолошка неутралност“, односно став дека декарбонизацијата не треба да се потпира на едно единствено решение. Според нив, забраната на одредени технологии може да доведе до губење на пазарен удел во корист на странски конкуренти, наместо до одржлива транзиција.

Интересно е што Италија и Германија се меѓу најгласните во заштитата на своите автомобилски индустрии, додека Франција продолжува да застапува поцврста, „EV-first“ политика.

Европа не е единствената што се двоуми

Слични дилеми постојат и надвор од Европа. Во САД, Калифорнија веќе најави преиспитување на сопствениот план за целосна електрификација до 2035 година, откако се појавија политички и правни пречки за негово спроведување.

Сето ова покажува дека транзицијата кон нулта емисија е покомплексен процес од првично планираното, а европската „електрична визија“ за 2035 година можеби ќе мора да се прилагоди на реалноста на пазарот и индустријата.